Open Monumentendag 2018: 'Het melkmeisje' en de Oosterhoutse pottenbakkerijen


2018-08-19

Open Monumentendag staat dit jaar in het teken van schilderij 'Het melkmeisje' van Vermeer en de link naar de geschiedenis van de Oosterhoutse pottenbakkerijen.

Geheel verdiept in haar werk schenkt een dienstmeisje melk in. Behalve de witte melkstraal lijkt niets te bewegen. Johannes Vermeer legde in dit schilderij een alledaagse handeling vast. Het melkmeisje ging jarenlang door het leven als keuken- of melkmeid. In een veilingcatalogus uit 1696 wordt het werk vermeld als “Een Meyd die melk uytgiet”. Deze oude titel is eigenlijk beter, want het melk schenkende meisje is een dienstmeid. Ze is als zodanig te herkennen vanwege haar eenvoudige kleding en gestreken hoofdkapje. De meid schenkt vol aandacht melk vanuit een kruik (waarschijnlijk afkomstig uit Bergen op Zoom) in een schaal (afkomstig uit Oosterhout) die op tafel staat.


Oosterhout is van origine een stad vol pottenbakkerijen. Op haar hoogtepunt in 1684 telde Oosterhout 30 pottenbakkers. De Oosterhoutse potten werden per schip vervoerd via Dordrecht en Rotterdam naar Holland. Hier waren de potten uit Oosterhout populair, omdat de lonen in Staats-Brabant lager waren dan in Holland; dus de potten waren goed en toch goedkoop. Vanaf ongeveer 1800 kreeg het Oosterhoutse aardewerk veel concurrentie van het sterkere en goedkopere Keulse aardewerk. De pottenbakkerijen, de belangrijkste tak van nijverheid in de gemeente, raakten in verval. In 1935 sloot de laatste pottenbakker Jef van Loon zijn oven.

Download hier het programma

Open Monumentendag

Wilt u meer weten over de landelijke Open Monumentendag? Kijk dan op www.openmonumentendag.nl

Mogelijk gemaakt door